İhbar tazminatı, bildirim süresine uyulmadan sona erdirilen sözleşmede ödenen tutardır. Hesap için işe giriş tarihi, çıkış tarihi ve aylık brüt ücret gerekir. Bordronuzdaki kümülatif vergi matrahını biliyorsanız ayrı kutuya yazın, bilmiyorsanız sıfır bırakın.
Dayanak: 4857 s. İş Kanunu m.17, 193 s. Gelir Vergisi Kanunu m.103. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın ayrıntıları tutarı değiştirebilir.
İhbar süresi nasıl belirleniyor?
Süre, çalışılan zamana göre kanunda sabittir. Bu süreler asgari olup iş sözleşmesiyle artırılabilir.[1]
| Çalışma süresi | Bildirim süresi | Gün karşılığı |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün |
| 6 aydan 1,5 yıla kadar | 4 hafta | 28 gün |
| 1,5 yıldan 3 yıla kadar | 6 hafta | 42 gün |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün |
Hüküm belirsiz süreli sözleşmeler içindir. Haklı nedenle fesihte bildirim süresi beklenmez.[2]
Tutar nasıl çıkıyor?
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ait ücret tutarında tazminat öder. Yani işveren de işçi de borçlu olabilir.[1] Tazminatın hesabında ücrete ek olarak işçiye sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatler de dikkate alınır.
Araç şu işlemleri yapar.
- Giydirilmiş aylık brüt ücreti bulur. Yan hakların yıllık toplamının on ikide biri aylık brüte eklenir.
- Günlük ücret için 30’a böler. Çıkan sayıyı 7 ile ve ihbar haftasıyla çarpar.
- Gelir vergisini düşer. Vergi, tarifedeki artan oranlı dilimlere ve kümülatif matrahınıza göre bulunur.[3]
- Damga vergisini düşer. Kalan rakam net ihbar tazminatıdır.
İhbar tazminatından SGK primi kesilmez. Gelir vergisi kanunundaki istisna maddesi kıdem tazminatını sayar, ihbar tazminatını saymaz. Bu yüzden ihbar tazminatından gelir vergisi kesilir.[4] Araç asgari ücret istisnasını aynı ayın ücretine uygulanmış sayar.
Örnek hesap
Kurgusal bir örnekte işçi 4 yıl 7 ay 14 gün çalışmış, aylık brüt ücreti 45.000 TL’dir ve yan hakkı yoktur. Süre üç yılı aştığı için ihbar süresi 8 haftadır. Brüt tutar 45.000 ÷ 30 × 7 × 8 = 84.000 TL olur.
| Kümülatif matrah | Brüt tutar | Gelir vergisi | Damga vergisi | Net tutar |
|---|---|---|---|---|
| 0 TL | 84.000,00 TL | 12.600,00 TL | 637,56 TL | 70.762,44 TL |
| 300.000 TL | 84.000,00 TL | 16.800,00 TL | 637,56 TL | 66.562,44 TL |
Brüt tutar aynı kalır, net tutar değişir. Yılın ilerleyen aylarında matrah yükseldiği için gelir vergisi dilimi de yükselir. Bu yüzden kümülatif matrahı mümkünse bordrodan okuyun.
Hesaba girmeden önce neleri toplamalısınız?
Araç tek bir fesih tarihi alır. Süre kullandırılarak yapılan feshte ihbar tazminatı doğmaz, araç bu ayrımı sormaz. Hakkın doğup doğmadığını önce siz değerlendirin.
- Son bordro. Aylık brüt ücreti ve bordrodaki kümülatif vergi matrahını buradan okursunuz.
- SGK hizmet dökümü. İşe giriş tarihini ve kesintisiz hizmet süresini gösterir.
- Fesih bildirimi. Bildirimin yapıldığı tarih çıkış tarihi olarak girilir.
İşveren isterse bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir.[1] Bu halde ödeme, ihbar tazminatının kendisidir.
Sık yapılan hatalar
- İhbar süresinin işçi tarafından kullanılan iş arama izniyle karıştırılması. İhbar tazminatı süre kullandırılmadığında doğar.
- Kıdemi yanlış hesaplamak. Eşikler 6 ay, 1,5 yıl ve 3 yıldır, bir gün fark süreyi değiştirir.
- Yan hakları eklememek. Ücret dışındaki düzenli menfaatler tazminata esas tutara girer.
- İhbar tazminatını kıdem tazminatıyla aynı vergi rejimine bağlı sanmak.
İhbar tazminatı ödenmesi, işverenin iş güvencesi hükümlerinden kurtulduğu anlamına gelmez. Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan işçi için geçerli neden aranır.[5] Ayrıntı için ihbar süresi yazısına, tutarın genel anlatımı için ihbar tazminatı yazısına bakabilirsiniz. Hesap örnekleri ihbar tazminatı nasıl hesaplanır sayfasında da yer alır. Aynı çıkış için kıdem hakkınızı kıdem tazminatı hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
İlgili sayfalar: ihbar tazminatı rehberi, tüm hesaplama araçları.
İlgili mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu.
İhbar Tazminatı Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
İhbar tazminatını kim öder?
Bildirim şartına uymayan taraf öder. İşveren süre vermeden feshederse işçiye öder. İşçi süreyi beklemeden ayrılırsa işveren tazminat isteyebilir.
İhbar tazminatı ne zaman doğmaz?
Haklı nedenle yapılan feshte bildirim süresi beklenmez. Bu durumda ihbar tazminatı doğmaz. Belirli süreli sözleşmeler için de kanundaki bildirim süresi hükmü uygulanmaz.
İhbar süresi kullandırılırsa tazminat ödenir mi?
İşveren bildirim süresini kullandırırsa ayrıca ihbar tazminatı ödemez. Süre boyunca ücret ödenmeye devam eder. İşveren süreyi kullandırmayıp ücretini peşin de ödeyebilir.
İhbar tazminatından hangi kesintiler yapılır?
Gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. SGK primi kesilmez. Araç net tutarı bu iki kesintiden sonra gösterir.
Kümülatif vergi matrahını bilmiyorsam ne yapmalıyım?
Kutuyu sıfır bırakabilirsiniz. Araç vergiyi dilimlerin en altından başlatarak hesaplar. Bordronuzdaki rakamı girerseniz sonuç gerçeğe daha yakın olur.
Kaynaklar