Kıdem tazminatı, işe giriş ve çıkış tarihi ile son ücrete göre bulunur. Aşağıdaki aracı kullanmak için iki tarih ve aylık brüt ücret yeterlidir. Yol, yemek, ikramiye gibi düzenli ödemeler varsa yıllık toplamlarını ayrı kutuya yazın.
Dayanak: 1475 s. İş Kanunu m.14 (yürürlükteki hüküm), 488 s. Damga Vergisi Kanunu. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızın ayrıntıları tutarı değiştirebilir.
Kıdem tazminatı hesabı nasıl yapılıyor?
Kanun, işçiye çalıştığı her tam yıl için 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı öder. Bir yıldan artan süreler için aynı oran uygulanır.[1]
Hesaba giren ücret çıplak maaş değildir. Aylık ücrete işçiye sağlanan para ve para ile ölçülebilen düzenli menfaatler eklenir. Buna giydirilmiş ücret denir.[1]
Araç işlemi şu sırayla yapar.
- Giydirilmiş ücreti bulur. Aylık brüt ücrete, yan hakların yıllık toplamının on ikide biri eklenir.
- Esas ücreti seçer. Giydirilmiş ücret ile fesih tarihindeki kıdem tavanından düşük olan alınır.
- Brüt tutarı çıkarır. Esas ücret tam yıl sayısıyla çarpılır, artan aylar için esas ücretin on ikide biri, artan günler için 365’te biri eklenir.
- Damga vergisini düşer. Kalan rakam net kıdem tazminatıdır.
Damga vergisi oranı şu an binde 7,59. Fesih tarihindeki kıdem tavanı ise 73.729,87 TL. Tavan yılda iki kez değişir. Dönem dönem tutarlar için kıdem tazminatı tavanı yazısına bakabilirsiniz.
Hangi fesihlerde kıdem tazminatı doğar?
Araç, feshin nedenine bakmaz. Hakkın doğup doğmadığını tablodan kontrol edin.
| Sözleşmenin sona ermesi | Kıdem tazminatı |
|---|---|
| İşveren haklı neden olmadan feshetti | Doğar |
| İşçi haklı nedenle feshetti | Doğar |
| Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma | Doğar |
| Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı için ayrılma (aylık başvurusu belgelenir) | Doğar |
| Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ayrılması | Doğar |
| İşçinin ölümü | Mirasçılara ödenir |
| Haklı neden olmadan istifa | Doğmaz |
| İşverenin 4857 sayılı Kanun m.25/II kapsamında haklı nedenle feshi | Doğmaz |
Kanun her geçen tam yıl için ödeme öngördüğünden bir yılı doldurmayan işçiye kıdem tazminatı doğmaz. Araç bu durumda sonucu sıfır gösterir.[1] Fesih türleri için kıdem tazminatı şartları yazısına bakabilirsiniz.
Örnek hesap
Aşağıdaki iki durum kurgusaldır. İkisinde de işçi 8 yıl 6 ay 14 gün çalışmıştır ve aylık brüt ücreti 45.000 TL’dir. Esas ücret kıdem tavanının altında kaldığı için tavan devreye girmez.
| Durum | Giydirilmiş ücret | Brüt tutar | Damga vergisi | Net tutar |
|---|---|---|---|---|
| Yan hak yok | 45.000,00 TL | 384.226,03 TL | 2.916,28 TL | 381.309,75 TL |
| Yıllık 36.000 TL yan hak | 48.000,00 TL | 409.841,10 TL | 3.110,69 TL | 406.730,40 TL |
İlk satırın brüt tutarı şöyle çıkar. 45.000 × 8 yıl = 360.000 TL. 45.000 ÷ 12 × 6 ay = 22.500 TL. 45.000 ÷ 365 × 14 gün = 1.726,03 TL.
Yan hakların eklenmesi tutarı 25.000 TL’den fazla artırmıştır. Yan hakları atlayan bir hesap işçi aleyhine eksik sonuç verir.
Vergi, faiz ve sık yapılan hatalar
Kıdem tazminatının tamamı gelir vergisinden müstesnadır.[2] Yalnız damga vergisi kesilir.
Ödemenin gecikmesi halinde dava sonunda hakim, ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faize hükmeder.[1] Faiz araçta hesaplanmaz.
- Net maaşı brüt ücret kutusuna yazmak. Brüt ücret bordrodaki kesinti öncesi tutardır.
- Yan hakları eklememek. Yemek, yol, düzenli prim ve ikramiye giydirilmiş ücrete girer.
- Fesih tarihini yanlış girmek. Tavan Ocak ve Temmuz aylarında değiştiği için birkaç günlük fark sonucu değiştirebilir.
- Hizmetten düşülmesi gereken süreleri hesaba katmamak. Araç tüm takvim süresini sayar.
Araç, işveren değişikliği ve ayrı hizmet dönemleri gibi ayrıntıları bilemez. Tutarı bordronuzla karşılaştırın. Hak kaybı yaşamamak için işçilik alacaklarında zamanaşımı sürelerini de kontrol edin. Diğer alacaklarla birlikte toplam görmek için tüm işçi alacakları hesaplama aracını kullanabilirsiniz. İhbar süresi için ihbar tazminatı hesaplama sayfası var.
İlgili sayfalar: tüm hesaplama araçları.
İlgili mevzuat: 1475 sayılı İş Kanunu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu.
Kıdem Tazminatı Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı için kaç yıl çalışmak gerekir?
Kanun her tam yıl için ödeme öngörür. Bir yılı doldurmayan işçiye kıdem tazminatı doğmaz. Bir yılı aşan süreler ay ve gün olarak orantılı eklenir.
Kıdem tazminatı hesabında hangi ücret esas alınır?
Son ücret esas alınır. Ücrete eklenen düzenli para ve para ile ölçülebilen menfaatler de hesaba girer. Parça başı veya yüzde usulüyle çalışanlarda son bir yıllık ortalama ücret kullanılır.
Kıdem tavanı hesabı nasıl etkiler?
Giydirilmiş ücret tavanı aşarsa hesap tavan üzerinden yapılır. Tavan, çıkış tarihindeki dönemin tutarıdır. Araç tarihi girince doğru dönemi kendisi seçer.
Kıdem tazminatından vergi kesilir mi?
Gelir vergisi kesilmez. Yalnız damga vergisi düşülür. Araç net tutarı bu kesintiden sonra gösterir.
Araçtaki sonuç mahkemede de aynı çıkar mı?
Her zaman aynı çıkmaz. Hizmetten düşülecek süreler, bordro dışı ödemeler ve son bir yıl içindeki ücret artışları tutarı değiştirebilir. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır.
Kaynaklar