Boşanma kararı tebliğ edilmiş. Hükümde nafaka, velayet ve tazminat var. Mehir ve takı hakkında ise tek satır yok. Çekmecede yıllar önce imzalanmış bir mehir senedi duruyor. Mehir ve takı alacağı bu noktadan sonra ayrı bir yol izler ve her kalemin kendi ispat kuralı vardır.
Yazı, kararın elinize geçtiği andan başlayarak hangi sırayla bakılacağını anlatır. Önce üç kontrol, sonra süre ve başvuru tablosu gelir. Ardından takıların kime ait sayıldığı, üç kısa durum ve “evlilik tazminatı” diye aranan konunun mehirden farkı işlenir.
Boşanma Kararı Elinizdeyken Mehir Senedi ve Takılar için İlk Neye Bakılır?
- Mehir senedi. İmzalar, tarih ve kalemler okunur. “Muaccel” ya da “müeccel” ibaresi var mı, senedin aslı kimde, bunlar not edilir.
- Takıların izi. Düğün fotoğrafları, video, takı listesi ve kuyumcu fişi toplanır. Hangi takının kime takıldığı ve şu an kimde olduğu yazılır.
- Boşanma dosyası. Mehir veya takı talebi dilekçede yer aldı mı? Anlaşmalı boşanmada protokol bu kalemlerden söz ediyor mu?
Üç cevap, talebin boşanma dosyasında mı kaldığını yoksa ayrı bir dava gerektirip gerektirmediğini gösterir. Kararın tebliğ tarihi de ayrıca yazılır, çünkü kanun yolu süreleri o günden işler. Tebliğ zarfı ve evrak üzerindeki tarih saklanır. Boşanma sürecinin genel akışı için boşanma davası rehberine bakılabilir.
Mehir Hukuken Nedir ve Senet Neyi Gösterir?
Mehir, Türk Medeni Kanunu’nda ayrıca düzenlenmemiştir. Hukuk Genel Kurulu, kanunun evlenme sırasında mal veya para vermeyi ya da bunu vaat edip ertelemeyi yasaklamadığını belirtir.[1] Peşin verilen mehir muaccel, sonraya bırakılan mehir müeccel adını alır. Kararın gerekçesinde, mehri koca dışında bir üçüncü kişinin üstlendiği bağlamda şu ifade geçer.
“…mehri müeccel, ileriye yönelik bağışlama vaadi niteliğinde olduğundan…”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2017/451, K.2019/355, 26.03.2019 (direnme kararının onanması)
Bağışlama vaadinin şekli Türk Borçlar Kanunu m.288’de düzenlenir. Söz vermenin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır. Taşınmaz bağışlama sözü ise resmi şekilde verilmelidir.[2] Altın, ziynet ve ev eşyası sayan bir mehir senedi bu yüzden hem geçerlilik hem ispat bakımından belirleyicidir.
Mehrin ödendiğini söyleyen taraf için kural farklıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.200 hakkın sona ermesine yönelik işlemlerin kural olarak senetle ispatını arar.[3] Bir dosyada bölge adliye mahkemesi, erkeğin mehir borcunu düğünde taktığı bileziklerle ödediği savunmasını ispatlanmış saymadı ve bileziklerin geniş aile tarafından hediye edildiğini kabul etti. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu kararı onadı.[4]
Senetteki “muaccel” ibaresi de tek başına teslimin yapıldığını göstermeyebilir. Bir dosyada senet bu ibareyi taşıyordu ama altınların teslim edildiği açıkça yazmıyordu. Bölge adliye mahkemesi ödeme ispatını erkeğe yükledi ve Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu kararı onadı.[5]
Mehir ve Takı Alacağında Süre ve Yol Haritası Nedir?
Tablo, kararın elinize geçtiği andan başlayarak olayların sırasını izler. Süreler kanun metninden alınmıştır. Kendi dosyanızdaki tebliğ tarihleri sonucu değiştirebilir.
| Ne zaman | Süre veya kural | Kime başvurulur |
|---|---|---|
| Dava açılırken | Talep sonucu açık yazılır. Eksikse bir haftalık kesin süre verilir; kaçırılırsa dava açılmamış sayılır (HMK m.119) | Aile mahkemesi |
| Alacağın bir kısmı dava edilmişse | 31/7/2026’dan beri talep, tahkikat bitene kadar bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4) | Aynı dava dosyası |
| Boşanma kesinleştikten sonra | Genel süre on yıldır ve alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar (TBK m.146, m.149). Evlilik sürerken süre işlemez (TBK m.153/3) | Aile mahkemesi |
| İlk derece kararı tebliğ edilince | İstinaf süresi iki haftadır (HMK m.345) | Bölge adliye mahkemesi |
| İstinaf kararı tebliğ edilince | Temyiz süresi iki haftadır (HMK m.361). Parasal sınırın altındaki davalarda karar temyiz edilemez (HMK m.362) | Yargıtay |
Alacak kısmen dava edilecekse 7589 sayılı Kanunla eklenen bu artırım imkanı dikkate alınır.[6] Senedin kendi vadesi veya şartı da önemlidir. Alacağın ne zaman istenebilir hale geldiği, senette yazan olaya göre okunur.
Takı karşı tarafta duruyorsa talep bir mülkiyet iddiasıdır. Takı yoksa bedeli istenir ve Türk Borçlar Kanunu‘ndaki on yıllık genel süre devreye girer. İkinci Hukuk Dairesi bu ayrımı bir kanun yararına bozma kararında yapmıştır.[7] Böyle kararlar genel içtihat sayılmaz, yol gösterici olarak okunur.
Pratikte üç tarih aynı sayfaya yazılır. Bunlar boşanma kararının kesinleşme günü, mehir senedinin vadesi ve takıların son görüldüğü gündür. Üç tarih birlikte okunduğunda hangi süreden kaç gün kaldığı daha net görülür.
Düğünde Takılan Takılar Boşanmada Kime Ait Sayılır?
İkinci Hukuk Dairesi eskiden, aksine anlaşma veya örf yoksa düğünde kime takılırsa takılsın her şeyi kadına ait sayıyordu. Daire bu görüşünden döndü. Düğünlerde kadına özgü olmayan, ekonomik değeri olan şeylerin de takılması bu değişikliğin gerekçesidir. 11.12.2025 tarihli karar bu görüşü Dairenin ilkesel nitelikteki yeni görüşü olarak aktarır ve ilkeyi şu cümleyle ifade eder.
“Aksi takdirde erkeğe ve kadına takılan/verilen ve ekonomik değer taşıyan her şey kural olarak kendilerine aittir.”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/4787, K.2025/11126, 11.12.2025 (bozma)
Bu görüş 2025’te ortaya çıkmış değildir. Bir bölge adliye mahkemesi 22.03.2022 tarihli kararında Dairenin yeni uygulamalarına zaten atıf yapmıştır.[8]
Sıra şöyle işler. Paylaşım için anlaşma varsa ona bakılır. Anlaşma yoksa yerel örf ve adet, iddia ve ispat edilirse uygulanır. İkisi de yoksa yukarıdaki kural geçerlidir. Karşı cinse özgü bir takı varsa o cinse verilmiş sayılır. Özgülük tartışmalıysa bilirkişi incelemesi yapılır.[9]
İspat yükü de ayrı bir konudur. Ziynet davasını açan kadın eşin altınların varlığını ve kendisinde olmadığını şüpheye yer bırakmayacak biçimde kanıtlaması gerekir.[10] Fotoğraf, video ve tanık beyanı bu yüzden önem kazanır.
Mehir Senedi Kayıp, Takılar Emanette ve Protokol Sessizse Ne Olur?
Senedin İmzası Yoksa veya Aslı Bulunamıyorsa Ne Olur?
Bir dosyada mehir senedinin imzasız olduğu görüldü. Kadın diğer delillerle ispat edemedi ama dilekçesinde yemin delilini de göstermişti. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, yemin hakkı hatırlatılmadan verilen ret kararını bozdu.[11] Dava dilekçesinde yemin delili baştan yazılırsa bu hak kaybolmaz.
Takılar Eşin Ailesine Emanet Edilmişse Ne Olur?
Bir olayda ziynetler balayından önce güvenlik için erkeğin babasına bırakıldı ve sonra geri verilmedi. Hukuk Genel Kurulu, ziynetlerin erkeğin hakimiyetine girdiği kanıtlanırsa iade etmemesinin gerekçesini artık erkeğin ispatlaması gerektiğini belirtti.[12] Teslimi gösteren tanık ve yazışmalar bu yüzden saklanmalıdır. Hukuk Genel Kurulu 2019 tarihli kararında ise mehir altınının saklanmak üzere kayınpedere verildiği olayda, ona yönelen davanın saklama ilişkisine dayandığını belirtti. Bu kısım aile mahkemesinin değil, genel mahkemelerin görevindedir.[13] Davayı kime yönelttiğiniz, görevli mahkemeyi etkileyebilir.
Protokol Mehir ve Takıdan Söz Etmiyorsa Ne Olur?
Anlaşmalı boşanmada hakim, tarafların kabul ettiği mali düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir.[14] Mehir ve takı açıkça yazılmamışsa, genel bir feragat cümlesinin bu kalemleri kapsayıp kapsamadığı metne bakılarak değerlendirilir. Protokolde senet ve takılar için ayrı cümle yazdırmak sonraki tartışmayı azaltır. Örnek düzen için anlaşmalı boşanma protokolü örneğine bakılabilir.
Evlilik Tazminatı Diye Aranan TMK m.174 Tazminatı Mehirden Nasıl Ayrılır?
Türk Medeni Kanunu‘nda “evlilik tazminatı” adıyla bir kurum yoktur. Bu ifadeyle aranan konu çoğunlukla ya mehirdir ya da boşanma tazminatıdır. Boşanma tazminatı m.174’tedir. Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu taraf maddi tazminat isteyebilir. Kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf ise kusurlu eşten manevi tazminat talep eder.[15]
Kusur, kişilik hakkı ve tazminat şartları boşanmada maddi ve manevi tazminat yazısında ayrıca anlatılır.
Mehir bu hükümlere değil senede ve bağışlama vaadi kurallarına dayanır. Takı ise bir mülkiyet iddiasıdır. Üç talep aynı dosyada ileri sürülebilir ama her birinin dayanağı ve ispatı ayrıdır. Talep kalemlerinin dilekçede nasıl sıralandığı için boşanma davası dilekçesi örneğine bakılabilir.
Nafaka tarafında da yeni bir gelişme vardır. Yoksulluk nafakasını düzenleyen m.175’teki “süresiz olarak” ibaresi, Anayasa Mahkemesinin 4/6/2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla iptal edildi. İptal, kararın Resmi Gazete’de yayımından dokuz ay sonra, 30/6/2027’de yürürlüğe girecek. 30/6/2027’ye kadar madde 175 mevcut haliyle uygulanır. Yeni bir düzenleme yapılmadıkça süre konusunda tahmin yürütmek doğru olmaz.[16]
Mehir Senedi ve Takılarda Hangi Hatalar Delil ve Süre Kaybettirir?
- Talep sonucunu belirsiz bırakmak. Cins, gram ve adet yazılmazsa bir haftalık kesin süre işler ve dava açılmamış sayılabilir.
- Yemin delilini dilekçeye yazmamak. Başka delil yetmezse bu yol kapanabilir.
- Ödemeyi belgesiz yapmak. “Teslim aldım” notu ve banka dekontu sonradan en güçlü kanıt olur.
- Erkeğe takılan altınları da kadına ait varsaymak. İkinci Hukuk Dairesinin güncel ilkesi kural olarak her eşe takılanı o eşe bağlar.
- “Boşandık, süre geçti” diye beklemek. Genel süre on yıldır ve alacağın muaccel olduğu günden işler, bu gün alacağa göre değişir.
Dilekçe hazırlarken dilekçe örnekleri sayfasındaki kalıplar yön gösterebilir. Belgeler ve tarihler yine kendi dosyanıza göre okunmalıdır.
Mehir ve Takı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Mehir senedi olmadan mehir istenebilir mi?
Bağışlama vaadi yazılı şekle bağlıdır. Hiç yazılı vaat yoksa alacağın dayanağını göstermek zorlaşır ve vaadin geçerliliği sorun olur. Senet düzenlenmiş ama kaybolmuş, imzası tartışmalı ya da elde yoksa tanık ve yemin gibi deliller dosyaya göre değerlendirilir.
Düğünde takılan takılar kime aittir?
Önce taraflar arasındaki anlaşmaya, sonra ispat edilmiş yerel örfe bakılır. İkisi de yoksa erkeğe ve kadına takılan şeyler kural olarak kendilerine aittir. Karşı cinse özgü takı o cinse verilmiş sayılır.
Mehir için dava süresi var mı?
Kanunda aksine hüküm yoksa her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Evlilik sürdüğü sürece eşlerin birbirinden alacakları için süre işlemez. Süre alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar, bu tarih senedin vadesine ve şartına göre belirlenir.
Mehir veya takı davasından önce arabulucuya gitmek gerekir mi?
Hayır. 7036 sayılı Kanun’daki dava şartı arabuluculuk iş davalarına ilişkindir. Mehir ve ziynet davaları için böyle bir şart öngörülmemiştir. Aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir.
Mehir, TMK m.174'teki tazminatın yerine geçer mi?
Hayır. Tazminat kusur ve menfaat ölçütüne dayanır. Mehir senede ve bağışlama vaadine, takı ise mülkiyete dayanır. Üçü ayrı talep olarak ileri sürülür.
Yoksulluk nafakası süresiz olarak devam ediyor mu?
Anayasa Mahkemesi “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. İptal 30/6/2027’de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar madde 175 mevcut haliyle uygulanır, sonrası için yeni bir düzenleme beklenmelidir.
Kaynaklar
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2017/451, K.2019/355, 26.03.2019. ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.288/1-2. ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.200/1. ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2023/6892, K.2023/4682, 11.10.2023 (onama). ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2022/9656, K.2023/4234, 27.09.2023 (onama, oybirliği). ↩
- 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4. ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2021/5038, K.2021/6749, 04.10.2021 (kanun yararına bozma). ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2022/9656, K.2023/4234, 27.09.2023 (onama, oybirliği) ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/4787, K.2025/11126, 11.12.2025. ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/4787, K.2025/11126, 11.12.2025 ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2020/4902, K.2020/5437, 05.11.2020 (bozma, oybirliği). ↩
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2025/200, K.2026/52, 28.01.2026 (direnme kararının bozulması, oybirliği). ↩
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2017/451, K.2019/355, 26.03.2019 (saklama ilişkisi ve görev). ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3. ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.174/1-2. ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.175 ve dipnotu; Anayasa Mahkemesi, E.2025/156, K.2026/131, 4/6/2026. ↩