Bir suçun işlendiğini öğrendiniz ve devletin harekete geçmesini istiyorsunuz. Bunun yolu, savcılığa verilen yazılı bir bildirimdir. Suç duyurusu dilekçesi örneği, bu bildirimi Cumhuriyet başsavcılığına nasıl yazacağınızı gösterir. Soruşturulması şikayete bağlı suçlarda şikayet süresi altı aydır.[1]
Suç Duyurusu Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki metin genel nitelikli bir şikayet dilekçesidir. Süslü parantez içindeki alanları kendi olayınıza göre doldurun. Kutuyu doldurduktan sonra metni kopyalayabilirsiniz.
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Bu örnek genel bilgi amaçlıdır. Olayınızın ayrıntılarına göre değiştirilmelidir.
Suç Duyurusu Kime ve Nereye Yapılır
Suça ilişkin ihbar veya şikayet, Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yapılabilir. Valilik, kaymakamlık veya mahkemeye verilen dilekçe de ilgili başsavcılığa gönderilir.[2] Bildirim yazılı olabileceği gibi tutanağa geçirilmek üzere sözlü de yapılabilir.
Yetki konusunda genel kural, davaya suçun işlendiği yer mahkemesinin bakmasıdır. Dilekçeyi suç yerindeki başsavcılığa vermek gereksiz yazışmayı önler.[3] Bilişim sistemi veya banka kartı kullanılarak işlenen suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemeleri de yetkilidir. Dolandırıcılık ve benzeri dosyalarda bu fark önem taşır.
Savcı, suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere işin gerçeğini araştırmaya başlar.[4] Dilekçenin görevi savcıya yol göstermektir. Suçun hukuki adını koymak savcının işidir.
Suç Duyurusunda Süre Var mı
Süre, suçun türüne göre değişir. Resen soruşturulan suçlarda şikayet süresi yoktur. Bu suçlarda sınır, dava zamanaşımıdır. Şikayete bağlı suçlarda ise süre altı aydır.
| Suç türü | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Şikayete bağlı suç | Fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden itibaren altı ay | TCK m.73/1-2 |
| Şikayete bağlı hakaret | Altı ay geçmese bile fiilin işlendiği tarihten itibaren en çok iki yıl | TCK m.73/2 |
| Resen soruşturulan suç | Şikayet süresi yok, dava zamanaşımı süresi geçmemeli | TCK m.66 |
Dava zamanaşımı, suçun cezasının üst sınırına göre belirlenir. Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda sekiz yıldır.[5] Şüpheye düştüğünüz her olayda süreyi hesaplamadan beklemeyin. Suçun şikayete bağlı olup olmadığını önce öğrenin.
Örneğin bir kişi, hakkında asılsız mesajlar yayıldığını 3 Mart’ta öğrendi. Altı aylık süre bu günden işlemeye başlar ve 3 Eylül’de dolar. Dilekçeyi son güne bırakmak risklidir.
Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Kimlik fotokopisi ve vekil varsa vekaletname örneği
- Olayı gösteren belge, ekran görüntüsü, fotoğraf, ses veya video kaydı
- Banka dekontları, sözleşme, yazışma ve mesaj çıktıları
- Rapor ve sağlık belgeleri (yaralanma varsa)
- Tanık bilgileri ve ulaşılabilir adresleri
Hazırlarken Dikkat Edilecekler
- Olayı somut anlatın. İhbar ve şikayet konusu fiilin suç oluşturmadığı araştırma gerektirmeksizin açıkça anlaşılırsa veya şikayet soyut ve genel kalırsa soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir.[6] Tarih, yer ve eylemi açık yazın.
- Bilmediğiniz şeyi bilirmiş gibi yazmayın. Yetkili makamlara, işlemediğini bildiği kişiye suç isnat eden bir kimse iftira suçundan yargılanabilir.[7] Bilginizi, şüphe ve varsayımdan ayırın.
- Suçun adını koymak zorunda değilsiniz. Yanlış maddeyi yazmanız dilekçeyi geçersiz kılmaz. Savcılık olayı kendisi nitelendirir.
- Şikayetten vazgeçme sonucunu bilin. Şikayete bağlı suçlarda vazgeçme kamu davasını düşürür. Vazgeçtiğiniz anda tazminat haklarınızdan da vazgeçtiğinizi açıkça yazarsanız hukuk mahkemesine de gidemezsiniz.[8]
- Birden fazla suç varsa ayırın. Her eylemi ayrı numarayla anlatın ve delilini yanına yazın.
Müşteki Olarak Hangi Haklara Sahipsiniz
Soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteyebilirsiniz. Soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla savcıdan belge örneği alabilirsiniz. Vekiliniz aracılığıyla soruşturma belgelerini inceletebilirsiniz. Savcının kovuşturmaya yer olmadığı yönündeki kararına itiraz hakkınız da vardır.[9]
Kovuşturma evresinde duruşmadan haberdar edilir, kamu davasına katılabilir ve tanıkların çağrılmasını isteyebilirsiniz. Davaya katılırsanız davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanun yoluna başvurabilirsiniz.[10] Katılma, ilk derece mahkemesindeki yargılamada hüküm verilinceye kadar mümkündür.[11] Hükmü beğenmezseniz süreci ceza mahkemesi kararına istinaf dilekçesi örneği sayfasından izleyebilirsiniz.
Dilekçeden Sonra Ne Olur
Başsavcılık dilekçeyi soruşturma numarasıyla kaydeder. Savcı, kolluk aracılığıyla delilleri toplar ve ifadeleri alır. Şüphelinin lehine ve aleyhine olan delillerin ikisi de toplanır.[12] Soruşturmanın genel akışı için ceza soruşturması yazısına bakabilirsiniz.
Soruşturma sonunda iki sonuç çıkar. Deliller yeterli şüphe oluşturuyorsa savcı iddianame düzenler.[13] Yeterli şüphe yoksa kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar suçtan zarar görene bildirilir.[14]
Karara itiraz etmek için tebliğden itibaren iki hafta süreniz vardır. İtiraz, kararı veren savcının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine yapılır. Dilekçede kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.[15] Süre kararın tebliğiyle başlar. Tebliğ almadıysanız dosyadan örnek isteyin.
Suçun niteliği önemlidir. Teşebbüs aşamasında kalan eylemler için suça teşebbüs yazısını da okuyun. Ceza hukukunun temel ilkeleri için ceza hukuku nedir sayfası yol gösterir. Olayınız için bir değerlendirme isterseniz avukata sor sayfasını kullanabilirsiniz.
İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu.
Suç Duyurusu Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Suç duyurusu için avukat şart mı?
Hayır. Suç duyurusunu kendiniz yazılı veya sözlü olarak yapabilirsiniz. Karmaşık dosyalarda avukat delillerin düzenlenmesine ve itiraz sürelerinin takibine yardımcı olur.
Suç duyurusunu polise yapsam geçerli olur mu?
Evet. Suça ilişkin ihbar veya şikayet Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yapılabilir. Kolluk işlemleri başsavcılığa iletir.[16]
Şikayet süresini kaçırırsam ne olur?
Şikayete bağlı suçlarda altı ay içinde şikayette bulunmazsanız soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Süre, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlar.[1]
Failin kimliğini bilmiyorsam dilekçe verebilir miyim?
Evet. Şüpheli bilinmiyorsa dilekçeye “şüpheli meçhul” yazılır. Savcılık kimlik tespiti için araştırma yapar.
Suç duyurusu dilekçesinin sonucu ne zaman öğrenilir?
Soruşturmanın süresi dosyaya göre değişir. Kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse suçtan zarar gören kişiye bildirilir. İddianame kabul edilirse duruşmadan haberdar edilirsiniz.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.158 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.12 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.160 ↩
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.158/6 ↩
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.267 ↩
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73/4, 73/7 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.234/1-a ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.234/1-b ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.237/1 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.160/2 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.170 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.172 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.173 ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.158/1 ↩