İşten ayrıldınız ve kıdem tazminatınız ödenmedi. Mahkemeye ya da arabulucuya gitmeden önce işvereni yazılı olarak uyarmak istiyorsunuz. Bu uyarının yolu noter ihtarnamesidir. Kıdem tazminatı ihtarnamesi örneği, işçi tarafından işverene gönderilecek metni gösterir. Kıdem tazminatı alacağında zamanaşımı süresi beş yıldır.[1]
Kıdem Tazminatı İhtarnamesi Örneği
Aşağıdaki metin işçi tarafından işverene gönderilecek ihtarnamedir. Fesih işveren tarafından yapılmışsa ve işçi haklı nedenle ayrılmışsa ilgili alanları buna göre doldurun. Tutarları kutuya kendiniz yazın.
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Bu örnek genel bilgi amaçlıdır. Olayınızın ayrıntılarına göre değiştirilmelidir.
İhtarname Kime, Nereden ve Nasıl Gönderilir
İhtarname, işveren ya da işyeri unvanı adına noter aracılığıyla gönderilir. Noterler protesto, ihbarname ve ihtarname göndermekle görevlidir.[2] Metni kendiniz yazıp tebliğ için notere götürebilirsiniz. Notere yazdırmak da mümkündür.
İhtarnamede istemde bulunanın ve diğer tarafın ad, soyad ve açık adresi, ihtar konusu, istemde bulunanın imzası ve noterin tebliğ şerhi bulunur.[3] Muhatabın adresi yanlışsa tebliğ gecikir. Ticaret sicilindeki unvanı ve adresi önceden kontrol edin.
İhtarnamenin hukuki işlevi temerrüttür. Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.[4] Kıdem tazminatı iş sözleşmesinin sona ermesiyle doğar. Bu nedenle ihtarname, feshin ardından gönderilir.
Kıdem Tazminatına Hangi Hallerde Hak Doğar
Kıdem tazminatı, 1475 sayılı Kanunun yürürlükte kalan 14. maddesine dayanır. 4857 sayılı Kanun bu maddeyi yürürlükte bırakmıştır.[5] Hak doğuran haller şunlardır.[6]
- İşverenin sözleşmeyi haklı neden dışında feshetmesi
- İşçinin sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesi
- Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle ayrılma
- Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla ayrılma
- Kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
- İşçinin ölümü
Maddedeki atıflar 4857 sayılı Kanunun ilgili maddelerine yapılmış sayılır. İşçinin haklı fesih sebepleri 4857 sayılı Kanunun 24. maddesinde, işverenin haklı fesih sebepleri 25. maddesinin II numaralı bendinde yer alır.[7] Ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun hesaplanmaması ve ödenmemesi işçiye haklı fesih imkanı verir.
Her yıl için 30 günlük ücret tutarında tazminat ödenir. Bir yıldan artan süreler için aynı oran uygulanır. Hesap son ücret üzerinden yapılır. Ücrete ilaveten sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatler de dikkate alınır.[6] Tutarı kıdem tazminatı hesaplama aracıyla tahmin edebilirsiniz. Tavan ve şartlar için kıdem tazminatı nedir yazısına bakın.
Süreler ve Ödeme Kalemleri
İhtarnamede yalnız kıdem tazminatı istemek zorunda değilsiniz. Fesihle birlikte doğan diğer alacakları aynı metinde isteyebilirsiniz. Aşağıdaki tablo hangi kalemin hangi koşulda istenebileceğini gösterir.
| Kalem | Ne zaman istenir | Dayanak |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Hak doğuran fesih hallerinde, her tam yıl için 30 günlük ücret | 1475 m.14 |
| İhbar tazminatı | İşveren bildirim süresine uymadan feshettiğinde | 4857 m.17 |
| Ödenmeyen ücret | Sözleşme sona ererken tam ödenmesi zorunludur | 4857 m.32 |
| Zamanaşımı | Kıdem ve ihbar tazminatında beş yıl | 4857 ek m.3 |
Bildirim süreleri işçinin çalışma süresine göre belirlenir. Altı aydan az çalışmada iki hafta, altı aydan bir buçuk yıla kadar dört hafta, bir buçuk yıldan üç yıla kadar altı hafta, üç yıldan fazla çalışmada sekiz haftadır. Taraflar sözleşmeyle bu süreleri artırabilir.[8] İhbar tazminatı için ihbar tazminatı yazısını ve ihbar tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Zamanaşımının başlangıcı konusunda Yargıtay şu tespiti yapmıştır.
“Zamanaşımı süresinin başlangıcı kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı hakkının doğduğu tarih, yani işçi açısından iş sözleşmesinin sona erdiği tarihtir.”
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2023/9196, K.2023/7471, 22.05.2023 (bozma, oy birliği)
Karar, 7036 sayılı Kanundan önceki on yıllık süreyi de ele alır. Başlangıç noktası olarak iş sözleşmesinin sona erdiği tarih esas alınır. Fesih tarihini ihtarnamede açık yazın.
İhtarname Arabuluculuğun Yerine Geçer mi
Hayır. Kanuna veya sözleşmeye dayanan işçi alacağı ve tazminatı talepleriyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.[9] İhtarname bu zorunluluğu kaldırmaz. Dava dilekçesine arabuluculuk son tutanağının aslı veya onaylı örneği eklenir. Eksikse mahkeme bir haftalık kesin süre verir.[10]
Arabuluculuk bürosuna başvurulduğu andan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.[11] İş mahkemeleri iş ilişkisinden doğan bu uyuşmazlıklarda görevlidir.[12] İhtarname ödeme için bir son fırsat olarak işlev görür. Ödeme gelmezse sıradaki adım arabuluculuk başvurusudur.
İhtarnameye Eklenecek ve Saklanacak Belgeler
- Kimlik fotokopisi
- İş sözleşmesi, fesih bildirimi veya istifa dilekçesi
- Maaş bordroları ve banka hesap dökümü
- SGK hizmet dökümü
- İhtarnamenin noter onaylı bir örneği ve tebliğ şerhi
Hazırlarken Dikkat Edilecekler
- Fesih şeklini doğru yazın. İşveren haklı nedenle feshettiğini iddia ediyorsa kıdem tazminatı hakkı tartışmalı hale gelir.[13] İhtarnamede feshin haksız olduğunu kısaca belirtin.
- Tutarları net ayırın. Kıdem, ihbar, ücret ve izin ücretini ayrı kalemler halinde yazın. Alacakları karıştırmak ödeme itirazını kolaylaştırır.
- Güncel tavanı kontrol edin. Kıdem tazminatı tavanı her dönem güncellenir. Güncel tutar için kıdem tazminatı yazısına bakın ve tutarı kutuya elle girin.
- İhtarname zamanaşımını kesmez. Kanundaki kesme sebepleri arasında ihtarname yer almaz.[14] Süre dolmadan arabuluculuk bürosuna başvurun.
- Yıllık izin alacağını unutmayın. Kullanılmayan izin ücreti fesihle birlikte doğar. Ayrıntı için yıllık ücretli izin alacağı yazısına bakın.
İşyeri devredilmişse sorumluluk eski ve yeni işverene dağılabilir. Muhatabı doğru seçmek için işyeri devri yazısını okuyun. İşten çıkarıldıysanız ve işe dönmek istiyorsanız işe iade davası sürelerine ayrıca bakmalısınız.
İhtarnameden Sonra Ne Olur
İşveren ihtarnameyi aldıktan sonra ödeme yapabilir, itiraz edebilir ya da hiç cevap vermeyebilir. Tebliğ tarihi, temerrüt bakımından önem taşır.
Ödeme yapılmazsa arabuluculuk bürosuna başvurulur. Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır. Zorunlu hallerde süre en fazla bir hafta uzatılabilir.[15] Anlaşma olmazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılır. Alacağın yalnız bir kısmı dava edilirse talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir.[16] Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi halinde hakim, gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmeder.[6]
Alacağın tamamını bilmiyorsanız dosyanıza özel görüş için avukata sor sayfasından başvurabilirsiniz.
İlgili mevzuat: 1512 sayılı Noterlik Kanunu.
Kıdem Tazminatı İhtarnamesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı ihtarnamesi zorunlu mu?
Hayır. Kıdem tazminatı için ihtarname çekmek kanuni bir şart değildir. Ancak ihtarname temerrüde düşürme işlevi görür ve ödeme talebini belgeler.[4]
İhtarname çektikten sonra doğrudan dava açabilir miyim?
Hayır. Kanuna veya sözleşmeye dayanan işçi alacağı ve tazminatı davalarında önce arabulucuya başvurmanız gerekir. Son tutanak dava dilekçesine eklenir.[17]
Kıdem tazminatı için zamanaşımı süresi kaç yıldır?
Beş yıldır. Süre iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren izlenir.[1]
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Genel olarak alamaz. Haklı nedenle istifa, askerlik, emeklilik için ayrılma ve evlilik halinde kadın işçinin bir yıl içinde ayrılması gibi kanunda sayılan haller istisnadır.[6]
İhtarnamede kıdem tazminatı tutarını yazmak şart mı?
Şart değildir ama yazmak faydalıdır. Tutarı gösteren hesap ödeme talebini somutlaştırır. Hesap için kıdem tazminatı hesaplama aracından yararlanabilirsiniz.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu ek m.3 ↩
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.60 ↩
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.106 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.120 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.24, 25 ve geçici m.1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/2 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/17 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.154 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/10 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 ↩