Anlaşmalı boşanma, evlilik en az bir yıl sürmüşse eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesiyle gerçekleşir. Başvuru, aile mahkemesine verilen bir dilekçe ve dilekçeye ekli boşanma protokolüyle yapılır. Hakim eşleri bizzat dinler ve mali sonuçlarla çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir.[1]
Aşağıdaki kutuda hem dilekçe hem protokol bulunur. Süslü parantez içindeki alanlar tek seferde doldurulur. Çekişmeli yolu düşünenler için boşanma davası dilekçesi örneği ayrı hazırlanmıştır.
Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokol Örneği
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Bu örnek genel bilgi amaçlıdır. Olayınızın ayrıntılarına göre değiştirilmelidir.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
Kanun bu yolu birkaç şarta bağlamıştır. Şartlardan biri eksikse dava çekişmeli boşanma olarak sürer.
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmelidir.
- Hakim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.
- Boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenleme, hakimce uygun bulunmalıdır.
Hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Boşanmaya, bu değişikliklerin taraflarca da kabulü halinde karar verilir. Bu durumda tarafların ikrarlarının hakimi bağlamayacağı kuralı uygulanmaz.[1]
Hangi Mahkemeye ve Nasıl Başvurulur?
Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi kurulmayan yerlerde, Hakimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bu davaya bakar.[2]
Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.[3] Anlaşmalı dosyalarda tarafların birlikte hazırladığı dilekçe, ortak imzayla verilir. Ayrılık yerleşim yerleri farklıysa iki mahkemeden biri seçilebilir.
Protokolde Hangi Konular Düzenlenir?
Protokol, hakimin denetleyeceği belgedir. Bu nedenle boş bırakılan veya çocuk aleyhine olan maddeler dosyanın uzamasına yol açabilir.
| Konu | Dayanak | Protokole ne yazılır |
|---|---|---|
| Velayet | TMK m.335 ve m.182 | Çocuk hangi tarafla yaşayacak ve velayeti kim kullanacak |
| Kişisel ilişki | TMK m.182 | Görüşme gün ve saatleri, tatil ve bayram düzeni |
| İştirak nafakası | TMK m.182 | Aylık tutar, ödeme günü ve yıllık artış oranı |
| Yoksulluk nafakası | TMK m.175 | İsteniyorsa tutarı, isteniyorsa karşılıklı vazgeçme |
| Tazminat | TMK m.174 | Ödenecek tutar veya karşılıklı vazgeçme |
| Mal rejimi | TMK m.202 ve m.236 | Taşınmaz, araç, birikim, eşya paylaşımı |
| Soyadı | TMK m.173 | Kadının eski soyadını mı yoksa kocasının soyadını mı taşıyacağı |
Hakim, istem halinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen çocuk giderlerinin gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.[4] Bu nedenle yıllık artış maddesi protokole açık biçimde yazılır.
Yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir.[5] Mal rejimi boşanma sebebiyle dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.[6] Protokolde ortak taşınmazlara ilişkin düzenleme yapılabilir. Taşınmazın kullanımından doğan uyuşmazlıklar için ecrimisil davaları yazısına göz atılabilir.
Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- İmzalı protokol (iki nüsha)
- Nüfus kayıt örneği ve evlilik cüzdanı örneği
- Taraflara ait kimlik fotokopileri
- Vekil varsa vekaletname
- Gelir durumunu gösteren belgeler (nafaka veya tazminat öngörülüyorsa)
- Tapu ve araç kayıtları (mal paylaşımı protokolde düzenleniyorsa)
Hazırlarken Dikkat Edilecekler
- Çocuğun yararı esastır. Çocuğa ilişkin maddeler hakimce değiştirilebilir. Velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi çocuğun yaşına ve yaşam düzenine uygun yazılmalıdır.
- Protokol eksiksiz olmalıdır. “Konular sonra konuşulacak” gibi ifadeler dosyayı çekişmeli hale getirebilir. Her başlık için net bir düzenleme veya karşılıklı vazgeçme yazılmalıdır.
- Nafakada artış oranı belirtilmelidir. Artış maddesi yazılmazsa nafaka yıllarca sabit kalabilir.
- Baskı altında imza atmayın. Hakim iradenin serbestçe açıklandığına kanaat getirmek zorundadır. Hakimin duruşmada soracağı sorulara tutarlı cevap verilmelidir.
- Mal paylaşımını açıkça yazın. Protokolde yer almayan bir malvarlığı için sonradan ayrı bir dava gerekebilir.
Dilekçeden Sonra Ne Olur?
Mahkeme duruşma günü verir. Tarafların hazır bulunması gerekir. Hakim eşleri tek tek dinler ve protokolü inceler.
Hakim her şeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir. Bazı maddeleri değiştirmek isterse taraflara sorar. Taraflar kabul ederse karar buna göre verilir, kabul etmezse dosya çekişmeli yargılama olarak sürer.
Karar kesinleşmeden boşanma tamamlanmış sayılmaz. İstinaf başvuru süresi, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftadır.[7] Çekişmeli yolla karşılaştırmak için boşanma davası sayfasına bakılabilir.
Hangi madde sizin için uygun olur diye tereddüt eden okurlar avukata sor sayfasındaki formu kullanabilir. Diğer hukuk alanları faaliyet alanları sayfasında listelenmiştir.
İlgili mevzuat: 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun.
Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az ne kadar sürmesi gerekir?
Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır. Bir yıldan kısa evliliklerde anlaşmalı boşanma yolu açık değildir. O durumda çekişmeli boşanma davası açılır.
Dilekçeyi tek başıma verebilir miyim?
Anlaşmalı boşanmada taraflar dilekçeyi ve protokolü birlikte hazırlar. Birlikte başvurulabileceği gibi bir eş de diğerinin davasını kabul edebilir. Vekille işlem yapılacaksa dilekçeye vekaletname eklenir.
Hakim protokolü değiştirebilir mi?
Evet. Hakim tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Değişikliklerin taraflarca da kabul edilmesi halinde boşanmaya karar verilir.
Eşlerden biri duruşmaya gelmezse ne olur?
Hakim eşleri bizzat dinlemek zorundadır. Duruşmaya gelmeyen tarafın iradesi öğrenilemeyeceği için anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Dosya çekişmeli boşanma olarak devam edebilir.
Protokoldeki nafaka sonradan değiştirilebilir mi?
İrat biçiminde ödenen maddi tazminat veya nafaka, tarafların mali durumları değişirse ya da hakkaniyet gerektirirse artırılabilir veya azaltılabilir.[8] Bunun için mahkemeye başvurmak gerekir. Yıllık artış maddesi bu ihtiyacı büyük ölçüde azaltır.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3 ↩
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.2 ve m.4 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.168 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.182 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.202 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.225/2 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.345 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.176/4 ↩