Çekişmeli boşanma davası, eşlerden biri boşanmak isteyip diğeri bu sonuca yanaşmadığında aile mahkemesine verilen dava dilekçesiyle açılır. Dilekçede boşanma sebebi, çocuklara ilişkin istekler ve mali talepler birlikte yer alır. Zina ve pek kötü davranış gibi bazı sebeplerde dava hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren altı ayla sınırlıdır.[1]
Aşağıdaki metin doldurulabilir bir örnektir. Süslü parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle değiştirdiğinizde dilekçe tek parça halinde hazırlanır. Dava sürecinin genel çerçevesi için boşanma davası yazısına bakabilirsiniz.
Boşanma Davası Dilekçesi Örneği
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Bu örnek genel bilgi amaçlıdır. Olayınızın ayrıntılarına göre değiştirilmelidir.
Dilekçe Hangi Mahkemeye ve Hangi Sebeple Verilir?
Boşanma davasına aile mahkemesi bakar. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde aynı işi Hakimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi görür.[2]
Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesidir. Davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturulan yer de yetkilidir.[3] Davacı bu seçeneklerden birini tercih edebilir.
Boşanma sebepleri kanunda tek tek sayılmıştır. Dilekçede olaya uyan sebep açıkça gösterilmelidir.
| Sebep | Madde | Dava hakkı için süre veya şart |
|---|---|---|
| Zina | TMK m.161 | Öğrenmeden itibaren 6 ay, eylemden itibaren her halde 5 yıl |
| Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış | TMK m.162 | Öğrenmeden itibaren 6 ay, sebebin doğumundan itibaren her halde 5 yıl |
| Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme | TMK m.163 | Birlikte yaşamanın beklenemez hale gelmesi |
| Terk | TMK m.164 | En az 6 ay ayrılık ve ihtar, ihtardan sonra 2 ay bekleme |
| Akıl hastalığı | TMK m.165 | Resmi sağlık kurulu raporu |
| Evlilik birliğinin sarsılması | TMK m.166 | Ortak hayatın sürdürülmesinin beklenemez olması |
Uygulamada en sık kullanılan sebep evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır. Davacının kusuru daha ağırsa davalı davaya itiraz edebilir. Bu itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin devamında davalı ile çocuklar için korunmaya değer bir yarar kalmamışsa mahkeme yine de boşanmaya karar verebilir.[4]
Boşanma sebeplerinden biriyle açılan dava reddedilmiş ve karar kesinleşmişse ayrı bir yol açılır. Kesinleşmeden başlayarak bir yıl geçtiği halde ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.[5]
Dilekçedeki Talepler Ne Anlama Gelir?
Her talebin ayrı bir hukuki dayanağı vardır. Hangisinin isteneceği, olayın ve tarafların durumuna bağlıdır.
- Geçici önlemler. Dava açılınca hakim, eşlerin barınmasına, geçimine, mal yönetimine ve çocukların bakımına ilişkin önlemleri re’sen alır.[6] Tedbir nafakası bu kapsamda istenir.
- Velayet ve kişisel ilişki. Mahkeme boşanma kararında ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkiyi düzenler. Velayetin kullanılması verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır.[7]
- Maddi ve manevi tazminat. Boşanma yüzünden menfaati zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat isteyebilir. Kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf kusurlu eşten manevi tazminat talep eder.[8]
- Yoksulluk nafakası. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla mali gücü oranında nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.[9]
- Soyadı. Boşanan kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Kocasının soyadını taşımakta menfaati varsa ve bu kocaya zarar vermeyecekse hakimden izin isteyebilir.[10]
Mal rejimi tasfiyesi boşanma dilekçesinin konusu değildir. Mal rejimi, boşanma sebebiyle dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer. Rejimin tasfiyesinde eşlerin bağlı olduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır.[11] Yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma rejiminde her eş, diğerine ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur.[12] Bu alacak ayrı bir dava veya talep konusudur. Taşınmazın kullanımından doğan alacaklar için ecrimisil davaları yazısı ayrıca incelenebilir.
Parayla İlgili Talepleri Nasıl Yazmalısınız?
Dava dilekçesinde dava konusunun değeri belirtilir. Malvarlığı haklarına ilişkin talepler için bu zorunluluk aranır.[13]
Belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanunla (Resmî Gazete: 31.07.2026) kaldırılmıştır. Alacağın yalnızca bir kısmı dava edildiyse talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Artırılan kısım bakımından zamanaşımı da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.[14]
Uygulamada tazminat ve nafaka tutarları için gerçekçi bir başlangıç rakamı yazılır. Rakamın gerekçesi gelir durumu, evlilik süresi ve kusur oranıyla ilişkilendirilir. Güncel harç ve gider avansı tutarı, mahkeme veznesinden teyit edilmelidir.
Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Davacının kimlik fotokopisi ve vekil varsa vekaletname
- Nüfus kayıt örneği, evlilik cüzdanı örneği, çocuklar varsa vukuatlı nüfus kayıt örneği
- Yerleşim yeri belgesi
- Gelir durumunu gösteren bordro, vergi levhası veya SGK dökümü
- Olayları destekleyen yazışmalar, raporlar, fotoğraflar, adli kayıtlar
- Tanık listesi (ad, soyad, adres ve hangi olaya tanıklık edeceği)
Hazırlarken Dikkat Edilecekler
- Sebebi doğru seçin. Zina veya pek kötü davranış gibi özel sebeplerde altı aylık süre kaçmışsa, evlilik birliğinin sarsılması hükmü devreye girebilir.
- Olayları tarihle yazın. “Sürekli kavga ediyordu” gibi genel ifadeler yerine, tarih, yer ve tanık bilgisi veren somut olaylar kusur belirlemesinde işe yarar.
- Delillerin hukuka uygunluğunu kontrol edin. Hukuka aykırı elde edilen kayıtlar mahkemece dikkate alınmayabilir.
- Kusurunuzu da düşünün. Karşı taraf cevap dilekçesinde sizin davranışlarınızı öne sürebilir. Dilekçe, karşı iddialara da cevap verecek biçimde kurulmalıdır.
- Şiddet varsa ayrıca başvurun. Ceza yönü bulunan olaylar için ceza soruşturması sürecini ve savcılık başvurusunu ayrıca değerlendirin.
Dilekçeden Sonra Ne Olur?
Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir ve davalı cevap verir. Aile mahkemesi esasa girmeden önce eşlerin ve çocukların sorunlarını tespit ederek uzlaşmayı teşvik eder. Gerekirse psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan yararlanır.[15]
Sulh sağlanamazsa yargılama devam eder. Mahkeme tanıkları dinler, sosyal inceleme raporu ve gerekirse bilirkişi raporu alır. Hüküm verildiğinde istinaf başvuru süresi, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftadır.[16]
Yargıtay, maddi ve manevi tazminat taleplerinde kusur belirlemesini belirleyici sayar:
“Evlilik birliğinin sarsılmasına sebep olan olaylarda taraflar eşit kusurlu olup, davalı karşı davacı kadın yararına maddi ve manevi tazminat koşulları oluşmamıştır.”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2022/8792, K.2023/619, 21.02.2023 (kusur belirlemesi, tazminat ve iştirak nafakası miktarı yönünden bozma, diğer bölümler onama, oy birliği)
Çocuk bakımından hakim her aşamada çocuğun yararını esas alır. İştirak nafakasının miktarı da tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumuna göre belirlenir. Anlaşarak boşanmak isteyen eşler için ayrı bir yol vardır, bunun için anlaşmalı boşanma dilekçesi ve protokol örneği sayfasına bakın.
Dilekçenin hangi boşanma sebebine dayandırılacağından emin olmayanlar avukata sor sayfasından başvuru yapabilir. Diğer hukuk alanları faaliyet alanları sayfasında yer alır.
İlgili mevzuat: 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu.
Boşanma Davası Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Boşanma davası dilekçesini kim verebilir?
Eşlerden her biri, kanunda sayılan sebeplerden biriyle dava açabilir. Dilekçe vekil aracılığıyla da verilebilir. Vekil kullanılacaksa dilekçeye vekaletname eklenir.
Boşanma davası hangi mahkemede açılır?
Aile mahkemesinde açılır. Eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturulan yer mahkemesi yetkilidir. Aile mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesine başvurulur.
Dilekçede kusur oranını ben mi belirlerim?
Hayır. Kusuru mahkeme, deliller ışığında belirler. Dilekçede yalnızca karşı tarafın kusurlu davranışları somut olarak anlatılır.
Mal paylaşımı boşanma dilekçesinde istenir mi?
Mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir talep ve dava konusudur. Boşanma dilekçesinde bu konudaki hakların saklı tutulduğu yazılır. Rejim, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer.
Boşanma davası ne kadar sürer?
Süre dosyanın yoğunluğuna, tanık sayısına ve çocuklara ilişkin incelemelere göre değişir. Taraflar anlaşırsa süreç belirgin biçimde kısalır. Kesin bir süre öngörmek mümkün değildir.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.161 ve m.162 ↩
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.2 ve m.4 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.168 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/2 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/4 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.169 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.182 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.174 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.175 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.173 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.225/2 ve m.179 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.202 ve m.236 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4 ↩
- 4787 sayılı Kanun m.5 ve m.7 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.345 ↩