Anlaşmalı Boşanma: Şartlar, Süre ve Duruşma

Protokolün son sayfasına iki imza da atıldı. Dilekçe aile mahkemesine verilecek ve duruşma günü beklenecek. Bu andan sonra her aşamanın bir süresi, bir muhatabı ve kaçırılırsa geri alınması zor bir sonucu var. Anlaşmalı boşanma kısa sürebilir, ancak sıra ve süreler bilinmezse beklenmedik yerlerde takılır.

Aşağıda önce dilekçeden önce bakılacak noktalar, ardından kararın verilmesi ve kesinleşmesine kadar işleyen süreler, nafakada yeni durum ve vazgeçme ihtimali anlatılır. Anlatım, Bakırköy ve İstanbul dahil bütün aile mahkemeleri bakımından geçerli genel kurallara dayanır.

Anlaşmalı Boşanma Hangi Şartlarla Yapılabilir?

Türk Medeni Kanunu bu yolu evlilik birliğinin sarsılması başlığı altında düzenler. Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi yeterlidir. Bu durumda evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.^[1]

Karar için üç şart birlikte aranır. Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır. Hakim tarafları bizzat dinler ve iradelerin serbestçe açıklandığına kanaat getirir. Boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenlemeyi de uygun bulur.

Hakim gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya hükmolunur. Ayrıca boşanmanın feri sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hakim onaylamadıkça geçerli olmaz.^[2]

Dilekçe Vermeden Önce İlk Bakılacak Üç Şey Nedir?

1. Evlilik süresi. Nikah tarihinden dilekçe tarihine bir yıl dolmamışsa bu yol açılmaz.
2. Protokolün kapsamı. Velayet, çocukla kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı yazılı olmalıdır. Konuşulup yazılmayan başlık sonradan tartışma çıkarır.
3. Yetkili mahkeme. Yetki, eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yerdedir.^[3] Aile hukuku davalarına bakan mahkeme aile mahkemesidir.^[4]

Dilekçe ve protokolün hazırlanışı için anlaşmalı boşanma dilekçesi ve protokol örneği sayfasına bakılabilir. Çekişmeli yol düşünülüyorsa boşanma davası rehberi ve boşanma davası dilekçesi örneği o yolu anlatır.

Boşanma Kararından Kesinleşmeye Kadar Hangi Süreler İşler?

Takvim iki parçadan oluşur. İlk parça duruşma gününe kadar olan hazırlıktır ve kanunda sabit bir süresi yoktur. İkinci parça karar verildikten sonra işleyen sürelerdir. Aşağıdaki tablo ikinci parçayı sıralar.

Aşama	Süre	Muhatap
Hüküm sonucunun duruşmada okunması	Zorunlu nedenle yalnız sonuç okunduysa gerekçeli karar bir ay içinde yazılır	Aile mahkemesi
İstinaf başvurusu	Tebliğden itibaren iki hafta	Kararı veren mahkeme
İstinaf hakkından feragat	İlam tebliğ edildikten sonra yapılabilir	Kararı veren mahkeme
Kesinleşme kaydı	Süre geçince ya da feragatle kesinleşir; kayıt ilamın altına veya arkasına yazılır	Mahkeme
Boşanmadan doğan dava hakları	Kesinleşmeden itibaren bir yıl	Aile mahkemesi

Sürelerin dayanağı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’dur. Hüküm duruşmada tefhim edilir, gerekçeli karar zorunlu nedenle sonra yazılırsa bir ay sınırı vardır.^[5] İstinaf süresi ilamın taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar.^[6] Taraflar ilam tebliğ edilmeden istinaf hakkından feragat edemez.^[7]

Kesinleşme, ilamın altına veya arkasına yazılan tarihli, mühürlü ve imzalı bir kayıtla belirtilir.^[8] Boşanmadan doğan dava hakları için Türk Medeni Kanunu bir yıllık zamanaşımı koyar.^[9] Protokol bu yüzden eksiksiz yazılmalıdır. Hangi talebin bu süreye girdiği olayın niteliğine göre değerlendirilir.

Boşanmada arabulucuya başvurmak dava şartı değildir. Zorunlu arabuluculuk, kanun metnine göre işçi veya işveren alacağı, tazminatı ve işe iade davalarında aranır.^[10] Bu ayrım için iş davasında arabuluculuk sayfası yol gösterir. Aile mahkemesinin başvuru sonrası sulh yoluyla çözümü teşvik etmesi ise ayrı bir imkandır.^[11]

Duruşmada Hakim Neleri Dinler ve Protokolde Neye Bakar?

Duruşmada iki eş de hakim önünde bulunur. Hakim boşanma iradesinin baskısız olup olmadığını sorar. Ardından protokoldeki her başlığı çocuğun ve tarafların yararı bakımından değerlendirir.

Velayet ve kişisel ilişki konusunda ölçü çocuğun yararıdır. Mahkeme boşanma kararında ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler. Velayeti kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır.^[12]

Mal paylaşımında edinilmiş mallara katılma rejimi, dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.^[13] Tasfiyede eşlerin bağlı olduğu rejim hükümleri uygulanır.^[14] Hangi taşınmaz kimde kalacak, hangi araç kime geçecek gibi sorular protokolde açık yazılmalıdır. Tapu bilgisi ve plaka gibi ayrıntılar belgeyle teyit edilmelidir.

Katılma alacağının hesabı ve taşınmazların durumu boşanmada mal paylaşımı yazısında ayrıca ele alınmıştır.

Hakim protokolü uygun bulmazsa değişiklik önerir. Taraflar öneriyi kabul etmezse anlaşmaya dayanan boşanma kararı verilemez. Sonraki yol dilekçedeki talebe ve delillere göre belirlenir.

Protokolde Nafaka Ne Kadar Süre Ödenir ve Anayasa Mahkemesi Kararı Neyi Değiştirdi?

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için nafaka isteyebilir.^[15] Maddede nafakanın “süresiz olarak” istenebileceği yazıyordu. Anayasa Mahkemesi bu ibareyi iptal etti.

Karar, 4/6/2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılıdır. Resmi Gazete’nin 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı nüshasında yayımlanmıştır.^[16] İptal, yayımdan dokuz ay sonra, yani 30/6/2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu yazının tarihinde iptale eşlik eden yeni bir kanun düzenlemesi tespit edilmemiştir. Süreye ilişkin yeni kural çıkarsa güncel Türk Medeni Kanunu metninden izlenmelidir.

Protokolde nafaka yazılacaksa miktar, başlangıç ve süre açık yazılır. İrat biçiminde bağlanan nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden kalkar. Alacaklı evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşarsa mahkeme kararıyla kaldırılır.^[17]

Ödenmeyen nafaka alacağının takibi nafaka alacağı icra takibi yazısında anlatılır.

Bir Eş Diğerinin Davasını Kabul Ederse Süreç Nasıl İşler?

Anlaşmalı boşanma her zaman ortak dilekçeyle başlamaz. Bir eş dava açar, diğer eş duruşmada davayı kabul eder. Kabul, dilekçeyle ya da yargılama sırasında sözlü olarak yapılabilir ve kayıtsız şartsız olmalıdır.^[18]

Kabul tek başına yeterli değildir. Hakim yine tarafları dinler ve mali sonuçlar ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi inceler. Kanun bu halde tarafların ikrarlarının hakimi bağlamayacağı kuralını uygulamaz, ancak iradenin serbestliği ve anlaşmanın uygunluğu aranmaya devam eder.^[1]

Anlaşma Sağlanamazsa Reddedilen Davadan Sonra Boşanma için Ne Kadar Beklenir?

Eşler anlaşamazsa dava çekişmeli yürür. Boşanma sebeplerinden biriyle açılan dava reddedilir ve ret kararı kesinleşirse yeni bir ölçü devreye girer. Kesinleşmeden başlayarak bir yıl geçer ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır. Eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir.^[19]

Bu fıkra 7532 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Ret kararının kesinleşmesinden sonra beklenecek süre eski metinde üç yıldı, değişiklikle bir yıla indi.^[20] Eski kararlar okunurken süre farkına dikkat edilmelidir. Süreç ayrıntısı için boşanma davası sayfası kullanılabilir.

Eşler Boşanma Kararından Önce veya Sonra Vazgeçerse Ne Olur?

Duruşmadan Önce Barışılırsa Dava Geri Alınabilir mi?

Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar davalının açık rızasıyla davasını geri alabilir. Bu durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.^[21]

Karar Verildi Ama Kesinleşmediyse Vazgeçme Yolu Var mı?

İki haftalık istinaf süresi dolmadıysa kanun yolu açıktır. Feragat ve kabul kesin hüküm gibi sonuç doğurur. İrade bozukluğu halinde ise feragat ve kabulün iptali istenebilir.^[22] HMK m.311 yalnız feragat ve kabulün iptalini düzenler. Onaylanmış protokoldeki irade bozukluğu iddiasının süresi ve yolu ise somut işleme göre değişir, iddianın yeterli olup olmadığına mahkeme delillere göre karar verir.

Boşanma Kesinleştikten Sonra Aynı Evlilik Sürdürülebilir mi?

Kesinleşmiş karar evliliği sona erdirir. Eşler yeniden birlikte yaşamak isterse yeni bir evlenme işlemi gerekir. Yeni evlilikle yeni bir mal rejimi başlar. Kesinleşmiş kararın ve ekindeki protokolün sonradan değiştirilmesi ise dar bir alandır. Bu konudaki yargı kararı aşağıda yer almaktadır.

Yeniden evlenmek isteyenler için bekleme süresi boşandıktan sonra evlenme ve iddet süresi yazısında ele alınır.

Kesinleşmiş Protokol Sonradan Değiştirilebilir mi?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, kesinleşmiş anlaşmalı boşanma kararı ve eki protokol üzerinden açılan bir davada istinaf kararını ortadan kaldırmış, ilk derece kararını bozmuştur. Dosyada taraflar protokolü vekillerle imzalamış, karar karşılıklı istinaf feragatiyle kesinleşmiştir. Kadın, protokolde kendisine bırakılması kararlaştırılan taşınmaz yerine başka bir taşınmaza ilişkin düzenleme yapıldığını, aldatıldığını ve iradesinin fesada uğradığını ileri sürmüştür.

İlk derece mahkemesi aldatma ve irade fesadı gerekçesiyle protokoldeki taşınmaz maddesini geçersiz saymış, protokolde yer almayan bir taşınmazın tapusunu da kadın adına tescil etmiştir. Daire, protokolün ve kesinleşmiş kararın açık hükümlerinin dışına çıkılamayacağını, maddi hata da bulunmadığını belirtmiştir.^[23]

“mahkeme kararının eki sayılan protokol hükümlerinin ve kesinleşmiş mahkeme kararının dışına çıkılarak”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2026/147, K.2026/3575, 02.04.2026 (bozma)

Karar o dosyanın olaylarına bağlıdır. Daire, protokolde ve hüküm fıkrasında yazılı olmayan bir taşınmazın devrine karar verilmesini doğru bulmamış, maddi hata da görmemiştir. Aldatma ve irade fesadı iddiası bu dosyada da ileri sürülmüştü, ancak sonuç protokolün açık metnine dayandı. Bu nedenle protokolün imzalanmadan önce tapu ve araç bilgileriyle karşılaştırılması önem taşır.

Anlaşmalı Boşanmada Hangi Hatalardan Kaçınılmalıdır?

• Protokolü duruşma günü ilk kez görmek. Metin önceden okunmalı, tapu ve araç bilgileri belgeyle karşılaştırılmalıdır.
• Nafaka, tazminat ve mal başlıklarını boş bırakmak. Boşanmadan doğan dava haklarında bir yıllık zamanaşımı vardır ve hangi talebin bu süreye girdiği olayın niteliğine göre değerlendirilir. Bu yüzden her başlık protokolde açık yazılmalıdır.
• Tebliğ adresini güncellemeden beklemek. İstinaf süresi tebligatla işler, adres yanlışsa tebliğ gecikir.
• Kesinleşme kaydını almadan yeniden evlenmeyi planlamak. Hüküm kesinleşmeden evlilik sona ermiş sayılmaz.
• Arabulucu aramakla zaman kaybetmek. Boşanmada arabuluculuk dava şartı değildir.

Dosyaya özgü bir soru için avukata soru sorma sayfası kullanılabilir. Her dosya kendi belgelerine göre değerlendirilir ve sonuç vaadi verilemez.

Anlaşmalı Boşanma Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3. ↩
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.184/5. ↩
3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.168. ↩
4. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.4/1. ↩
5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.294/4. ↩
6. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.345/1. ↩
7. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.349/1. ↩
8. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.302/4. ↩
9. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.178. ↩
10. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1. ↩
11. 4787 sayılı Kanun m.7/1. ↩
12. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.182. ↩
13. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.225/2. ↩
14. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.179. ↩
15. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.175. ↩
16. Anayasa Mahkemesi, E.2025/156, K.2026/131, 4/6/2026, Resmi Gazete 30/9/2026, S.33386. ↩
17. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.176/3. ↩
18. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.309/1 ve m.309/4. ↩
19. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/4 (14/11/2024 tarihli 7532 sayılı Kanun ile değişik). ↩
20. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2016/14020, K.2018/3517, 19.03.2018 (değişiklikten önceki fıkra metni üç yıllık süreyi içeriyordu). ↩
21. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.123. ↩
22. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.311/1. ↩
23. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2026/147, K.2026/3575, 02.04.2026 (bozma, oybirliği). ↩