İdare mahkemesinde iptal davası, hukuka aykırı olduğu düşünülen bir idari işlemin ortadan kaldırılması için açılır. Dava, idare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı bir dilekçeyle başlar. Özel kanunda ayrı bir süre yoksa dava açma süresi, yazılı bildirimi izleyen günden başlayarak altmış gündür.[1]
Süre kaçırılırsa dava süreden reddedilir. Bu nedenle ilk iş, işlemin size ne zaman yazılı olarak bildirildiğini belirlemektir. Aşağıda doldurulabilir bir dilekçe örneği ve yanında yürütmeyi durdurma talebi yer alır.
İdare Mahkemesi İptal Davası Dilekçesi Örneği
Alanları doldurun, dilekçe metni aşağıda kendiliğinden güncellenir. Bilgileriniz tarayıcınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Bu örnek genel bilgi amaçlıdır. Olayınızın ayrıntılarına göre değiştirilmelidir.
İptal Davasını Kim, Nereye ve Hangi Sebeple Açar?
İptal davasını, menfaati ihlal edilen kişi açar. İdari işlem yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırıysa iptal istenebilir.[2] Mahkeme yerindelik denetimi yapamaz. Yalnızca işlemin hukuka uygunluğunu denetler.[3]
Yetkili mahkeme, kanunda aksi yazılı değilse dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Bu kuralda yetki kamu düzenindendir.[4] Dilekçe, idare mahkemesi başkanlığına verilebileceği gibi, mahkeme bulunmayan yerlerde asliye hukuk hakimliğine de verilebilir.[5]
Her idari işlem aleyhine ayrı dava açılır. Aralarında maddi veya hukuki bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi olan birden fazla işlem için tek dilekçe verilebilir.[6] Örneğin sınav sonucu ile buna dayanan atama reddi aynı dilekçede dava edilebilir.

Dava Açma Süreleri Nasıl İşler?
| Durum | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İdare mahkemesinde yazılı bildirimi izleyen gün | 60 gün | İYUK m.7 |
| Vergi mahkemesi | 30 gün | İYUK m.7 |
| Üst makama başvuru (süreyi durdurur) | Cevap için 30 gün, red sonrası süre kaldığı yerden işler | İYUK m.11 |
| İdareye başvuruya cevap verilmemesi | 30 gün sonunda istek reddedilmiş sayılır | İYUK m.10 |
| İvedi yargılama usulü (ihale, acele kamulaştırma vb.) | 30 gün | İYUK m.20/A |
| MEB ve ÖSYM merkezi ve ortak sınavları | 10 gün | İYUK m.20/B |
Süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden başlar. Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son günü tatile rastlarsa süre, tatili izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. Adli tatil gibi çalışmaya ara verme zamanına rastlayan sürelere yedi gün eklenir.[7]
İlgililer dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını veya değiştirilmesini üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan isteyebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur. İstek reddedilirse veya otuz günde cevap verilmezse süre yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçen süre de hesaba katılır.[8]
Dilekçede Bulunması Gereken Unsurlar
Kanuna göre dilekçede tarafların ad, soyad veya unvanları ve adresleri, gerçek kişilere ait T.C. kimlik numarası, davanın konusu ve sebepleri, dayanılan deliller ve davaya konu idari işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir.[9] Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dilekçeye eklenir. Dilekçe ve eklerinin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olmalıdır.
Mahkeme, dilekçeyi ilk incelemede görev, yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemin bulunup bulunmadığı, süre aşımı ve husumet yönünden değerlendirir. Kanuna aykırılık görülmezse dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir. Bu inceleme ve ilgili işlemler dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç on beş gün içinde sonuçlandırılır.[10]
Yürütmeyi Durdurma Talebi
Dava açılması, işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme ancak iki şartın birlikte gerçekleşmesi halinde yürütmeyi durdurur. İşlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararlar doğmalı ve işlem açıkça hukuka aykırı olmalıdır.[11]
Dilekçede bu iki şartın somut olayda neden gerçekleştiği ayrı ayrı yazılmalıdır. Kararlarda işlemin hangi gerekçelerle açıkça hukuka aykırı olduğunun ve doğacak zararların neler olduğunun belirtilmesi zorunludur. Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması istenemez.[12]
Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir. Durumun gereğine göre teminat aranmayabilir. İdareden ve adli yardımdan yararlanan kişilerden teminat alınmaz. Karara karşı tebliğden sonra yedi gün içinde itiraz edilebilir.[13]
Dilekçeye Eklenecek Belgeler
- Dava konusu idari işlemin aslı veya onaylı örneği
- Tebliğ zarfı veya tebliğ tarihini gösteren belge
- Başvuru ve yazışma örnekleri (idareye yapılan başvuru varsa)
- Vekil varsa vekaletname
- İddiayı destekleyen sağlık raporu, sınav belgesi, sicil belgesi veya benzeri kayıtlar
- Dilekçenin ve eklerin karşı taraf sayısından bir fazla örneği
Hazırlarken Dikkat Edilecekler
- Kesin ve yürütülmesi gereken işlemi dava edin. Hazırlık niteliğindeki yazılar veya bilgi veren üst yazılar tek başına iptal davasına konu olmayabilir. Mahkeme ilk incelemede bunu araştırır.
- Bildirim tarihini kanıtlayın. Süre yazılı bildirimden işler. Tebliğ zarfı ve imzalı tebellüğ belgesi saklanmalıdır.
- Hukuka aykırılık sebebini somutlaştırın. “Hukuka aykırıdır” demek yeterli olmaz. Yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönünden hangi kuralın nasıl ihlal edildiği yazılmalıdır.
- Yürütmeyi durdurma gerekçesini ayrı yazın. İki şartın her biri için ayrı paragraf kullanılmalıdır.
- Tazminat istemini karıştırmayın. İdari eylem ve işlemlerden doğan kişisel hak kaybı için açılan tam yargı davası ayrı bir dava türüdür.[14]
Dilekçeden Sonra Ne Olur?
Dilekçe ve ekleri davalı idareye tebliğ edilir. Taraflar tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap verebilir. Bu süre haklı sebep varsa bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir.[15]
İdare işlem dosyasının aslını veya onaylı örneğini savunmasıyla birlikte mahkemeye gönderir. Mahkeme gerekirse bilgi ve belge ister, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırır. Davanın sonunda iptal kararı verilirse idare, kararın gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır. Bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.[16]
İdare karara uymazsa idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. İdare mahkemesi kararlarına karşı kural olarak kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Belirli bir parasal sınırı geçmeyen davalarda kararlar kesindir. Güncel sınır, kanundan teyit edilmelidir.[17]
Hangi Konularda İptal Davası Açılır?
İptal davasının konuları geniştir. Sınav ve mülakat sonuçları, ilişik kesme, düşük sicil, atama, ruhsat iptali ve yabancılara ilişkin yasaklar tipik örneklerdir. Her konu için süre ve usul ayrı gözden geçirilmelidir.
- Mülakat veya sözlü sınav sonucuna itiraz için sözlü sınavların yargısal denetimi yazısına bakılabilir.
- Subay ve astsubay sicil notlarına ilişkin süreç düşük sicil notuna karşı iptal davası yazısında ele alınmıştır.
- Yabancıların Türkiye’ye girişini yasaklayan kodlar için Ç-141 tahdit kodu yazısı kullanılabilir.
- Parselasyon ve imar planı işlemlerine ilişkin dava süreleri imar uygulaması ve parselasyon yazısında anlatılır.
- Uzman erbaşlığa alınmama kararları için HAGB ve uzman erbaş olma şartları yazısı ilgilidir.
Dilekçe hazırlamadan önce hangi işlemin dava edilebileceğinden emin olmayanlar avukata sor sayfasından başvuru yapabilir. Diğer hukuk alanları faaliyet alanları sayfasında yer alır.
Harç ve posta ücretinin güncel tutarı mahkeme veznesinden teyit edilmelidir. Dilekçe harcı ve posta ücreti eksik ödenirse otuz günlük tamamlama süresi verilir. Süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.[18]
İdare Mahkemesi İptal Davası Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
İptal davası açma süresi kaç gündür?
İdare mahkemesinde, özel kanunda ayrı süre gösterilmeyen hallerde altmış gündür. Süre yazılı bildirimi izleyen günden başlar. Vergi mahkemesinde süre otuz gündür.
Önce idareye başvurmam gerekir mi?
Zorunlu değildir. Dava açma süresi içinde üst makama veya işlemi yapan makama başvurmak mümkündür. Bu başvuru süreyi durdurur. Otuz gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre yeniden işlemeye başlar.
Dava açınca işlem hemen durur mu?
Hayır. Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Yürütmeyi durdurma ayrıca istenir ve iki şartın birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. Bu şartlar telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılıktır.
İptal kararı çıkarsa ne olur?
İdare, kararın gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır. Bu süre tebliğden itibaren otuz günü geçemez. İdare uymazsa tazminat davası açılabilir.
Dilekçeyi hangi mahkemeye vermeliyim?
İşlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesine hitaben yazılır. Dilekçe aynı mahkeme başkanlığına verilebileceği gibi mahkeme bulunmayan yerlerde asliye hukuk hakimliğine de verilebilir.
Kaynaklar
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.3 ve m.7 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2/1-a ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2/2 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.32 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.4 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.5 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.8 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.11 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.3/2 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.14/3 ve m.14/4 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27/1-2 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27/2 ve m.27/10 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.27/6-7 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2/1-b ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.16 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.28 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.28/3 ve m.45 ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.6/4 ↩