Ceza Davasında İstinaf ve Temyiz Süreleri

Çarşamba günü Bakırköy’deki asliye ceza mahkemesinde hüküm açıklandı. Duruşma salonundan çıkıldığında elde yalnızca hüküm fıkrasının özeti var. Ceza davasında istinaf ve temyiz süresi ise bu andan değil, gerekçeli kararın tebliğ edildiği günden işlemeye başlar.

Süre iki haftadır, ancak her karar aynı kapıya çıkmaz. İstinaf, temyiz, itiraz ve eski hale getirme farklı maddelere dayanır.

Yazı tebliğ anından başlar. Önce bakılacak noktalar, sonra süre tablosu ve üç kısa durum gelir. Dilekçe metni için istinaf dilekçesi örneği ayrıca okunabilir.

Hüküm Açıklandıktan Sonra İlk Bakılacak Üç Şey Nelerdir?

Gerekçeli karar henüz eldeyken yapılacak iş sınırlıdır. Üç noktanın kayda geçirilmesi yeterlidir.

1. Tebliğ tarihi. Gerekçeli kararın size, müdafiinize ya da her ikisine ne zaman tebliğ edildiği tebligat parçasından ve UYAP kaydından not edilir.
2. Kararın türü. Eldeki metin esas hakkında bir hüküm mü, yoksa tutuklama ya da adli kontrol gibi bir ara karar mı? Kanun yolu buna göre değişir.
3. Karardaki kanun yolu ibaresi. Kararlarda başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekilleri yazılır.^[1] Bu ibare eksikse eski hale getirme yolu bakımından önem taşır.

Ceza Davasında İstinaf ve Temyiz Süresi Ne Zaman Başlar ve Nasıl Hesaplanır?

İstinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır.^[2] Temyizde de ölçü aynıdır.^[3] Kanun metni başlangıç olarak hükmün açıklandığı günü değil, gerekçeli kararın tebliğini yazar.

Süreler ve başlangıç anı 7499 sayılı Kanunla değişti ve bu değişiklikler 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girdi. İstinafta hükmün açıklanmasından itibaren yedi gün, temyizde on beş gün aranırken bugün ikisinde de gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta aranır.^[4] Eski tarihli bir kararda hangi sürenin işlediği, kararın ve tebliğin tarihine göre ayrıca kontrol edilir.

Hafta ile belirlenen süre, tebligatın yapıldığı günün son haftadaki karşılığı olan günde mesai saati bitiminde dolar. Tebligat Salı günü yapıldıysa süre iki hafta sonraki Salı günü sona erer.^[5] Son gün tatile rastlarsa süre tatilin ertesi günü biter. Dilekçe UYAP üzerinden verilirse süre o günün sonunda dolar.^[6]

Hükümle tebliğ arasında günler geçebilir. Gerekçe duruşma tutanağına tümüyle geçirilmemişse, hükmün açıklanmasından itibaren en geç onbeş gün içinde dosyaya konulur.^[7] Bu aralıkta süre henüz işlemez.

İstinaf, Temyiz ve İtiraz Süreleri Karar Türüne Göre Nasıl Değişir?

Karar	Yol	Süre	Nereye
Asliye ceza ya da ağır ceza mahkemesinin hükmü	İstinaf	Gerekçeli kararın tebliğinden iki hafta	Hükmü veren mahkeme, inceleyen bölge adliye mahkemesi
Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin temyiz edilebilir hükmü	Temyiz	Gerekçeli kararın tebliğinden iki hafta	Hükmü veren mahkeme, inceleyen Yargıtay
Tutuklama, adli kontrol ve diğer ara kararlar	İtiraz	Kararı öğrenme gününden iki hafta	Kararı veren mahkeme ya da hakimlik
Süre geçti diye reddedilen istinaf ya da temyiz	Karar isteme	Ret kararının tebliğinden iki hafta	Bölge adliye mahkemesi ya da Yargıtay
Kusursuz kaçırılan süre	Eski hale getirme	Engelin kalkmasından iki hafta	Süreye uyulsa işlemi yapacak mahkeme

Tablodaki süreler sırasıyla CMK m.273, m.291, m.268, m.276 ile m.296 ve m.40 ile m.41’e dayanır.^[8] Maddelerin güncel metni Ceza Muhakemesi Kanunu sayfasından görülebilir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı da istinaf yoluna başvurulabilir.^[9] Bu karar için süre ve merci, kararın altındaki kanun yolu ibaresinden kontrol edilir.

İstinaf mı Temyiz mi? Hangi Karar Hangi Kanun Yoluna Gider?

İlk derece mahkemelerinin hükümlerine karşı kural olarak istinaf yoluna gidilir. Onbeş yıl ve daha fazla hapis cezalarına ilişkin hükümleri bölge adliye mahkemesi ayrıca kendiliğinden inceler.^[10]

Bazı hükümlere karşı istinaf kapalıdır. Hapis cezasından çevrilenler hariç olmak üzere kanunda gösterilen parasal sınırı aşmayan adli para cezası mahkumiyetleri, üst sınırı beşyüz günü geçmeyen adli para cezası gerektiren suçlardan beraat kararları ve kanunda kesin olduğu yazılı hükümler bunlar arasındadır.^[11]

Temyiz ise bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararlarına karşı Yargıtay yoludur ve her karar temyiz edilemez.^[12] İlk derece mahkemesinin beş yıl veya daha az hapis cezasına ya da adli para cezasına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddi kararı temyiz edilemez. Aynı sonuç, on yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası gerektiren suçlardan ilk derece mahkemesince verilen beraat kararlarına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddi için de geçerlidir.^[13]

Kanun, bazı suçlar için bu sınırlamayı kaldırmıştır.^[14] Dosyadaki suçun bu listede olup olmadığı karar öncesinde kontrol edilir. Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır.^[15]

İstinaf ve Temyiz Dilekçesine Neler Yazılır ve Kimler Başvurabilir?

Başvuru, hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek ya da zabıt katibine beyanda bulunularak yapılır. Beyan tutanağa geçirilir ve hakime onaylattırılır.^[16] Avukat, müdafiliğini veya vekilliğini üstlendiği kişinin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla kanun yoluna başvurabilir. Yasal temsilci ve eş ise sanığa açık olan kanun yoluna süresi içinde kendiliklerinden başvurabilir.^[17]

İstinaf ile temyiz arasındaki önemli fark nedenlerin gösterilmesindedir. İstinafta sanığın ya da katılanın dilekçesinde nedenlerin yazılmaması incelemeye engel olmaz.^[18] Temyizde ise bozma nedeni başvuruda gösterilmek zorundadır. Dilekçe temyiz sebeplerini içermiyorsa Yargıtay temyiz isteminin reddine karar verir.^[19]

Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2025 tarihli bir ön incelemede bu farkı gözetti. Bölge adliye mahkemesi kararındaki ihtarda temyiz dilekçesinin nedenleri de içermesi gerektiği yazılmamıştı ve sanık müdafii nedensiz dilekçe vermişti. Daire dosyayı incelemeden geri gönderdi. Nedenli dilekçe için iki haftalık süre içeren ihtarlı bir tebligat yapılmasını istedi.^[20]

Süre Hesabında Sık Karşılaşılan Üç Durum Nasıl İşler?

Gerekçeli Karar Tebliğ Edilmediyse İstinaf Süresi İşler mi?

Kanun istinaf süresini gerekçeli kararın tebliğ edildiği tarihe bağlar. Tebliğ yapılmamışsa süre henüz başlamamıştır. Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2026 tarihli ön incelemesinde, katılma hakkı bulunan mağdur yakınlarına gerekçeli karar tebliğ edilmediğini saptadı. Daire açıklamalı tebligat yapılmasını istedi ve dosyayı incelemeden ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere tevdi etti. Karar yalnız o dosyadaki eksik tebliğin giderilmesine ilişkindir.^[21]

“gerekçeli kararın da adı geçenlere tebliğ edilmediği anlaşılmakla”
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2025/5618, K.2026/4090, 18.05.2026 (dosyanın incelenmeksizin tevdii, oybirliği)

Karardan haberdar olunmuşsa dilekçeyi bekletmek yerine vermek daha güvenlidir. Süre sonradan tartışma konusu olursa tebliğ evrakı ve UYAP kaydı belirleyici olur.

Sanık Tutukluysa Süre Nasıl Korunur?

Tutuklu sanık, zabıt katibine ya da bulunduğu ceza infaz kurumunun müdürüne beyanda bulunarak veya dilekçe vererek kanun yoluna başvurabilir. Zabıt katibi ya da kurum müdürü kaydı yaptığında kanun yolları için belirlenen süreler kesilmiş sayılır.^[22]

Süre Kaçırıldıysa Eski Hale Getirme Mümkün mü?

Kusuru olmaksızın süreyi geçiren kişi eski hale getirme isteminde bulunabilir. Kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemişse kişi kusursuz sayılır.^[23] Dilekçe engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde, süreye uyulsaydı işlemi yapacak mahkemeye verilir. Dilekçe verilirken yapılamayan işlem de birlikte tamamlanır.^[24]

Sanık yokluğunda verilen hükümlerde eski hale getirme süresi içinde istinaf süresi de işler. Ayrıca istinaf isteminde bulunmak gerekir.^[25] Eski hale getirme dilekçesi kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz.^[26]

Süre Kaçırılırsa Ne Olur? Kesinleşme, Zamanaşımı ve Arabuluculuk

Süresi içinde yapılan istinaf ya da temyiz başvurusu hükmün kesinleşmesini engeller.^[27] Süre geçmişse hükmü veren mahkeme dilekçeyi reddeder. Ret kararına karşı iki hafta içinde bölge adliye mahkemesinden ya da Yargıtaydan karar istenebilir, ancak bu yüzden hükmün infazı ertelenmez.^[28]

Hüküm kesinleşince infaz süreci başlar. Ceza zamanaşımı hükmün kesinleştiği günden işlemeye başlar.^[29] Bu süreler yıllarla ölçülür ve kaçırılan kanun yolunun yerini tutmaz. Dava zamanaşımında ise mahkumiyet kararı verilmesi zamanaşımını keser.^[30]

Ceza davasında arabulucuya başvurmak dava şartı değildir. Dava şartı olan arabuluculuk, kanunda sayılan özel hukuk davalarına özgüdür. Örneğin 7036 sayılı Kanun m.3/1 işçi veya işveren alacağı, tazminatı ve işe iade talepleriyle açılan davalarda bu şartı arar.^[31] Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıkları gibi başka alanlarda da başka kanunlar aynı şartı koyar.^[32] Ceza yargılamasındaki uzlaştırma ayrı bir kurumdur ve CMK m.253’te düzenlenir.^[33] Hükme kadar geçen aşamalar ceza soruşturması yazısında anlatılır.

İstinaf ve Temyiz Sürecinde Yapılmaması Gerekenler Nelerdir?

• Süreyi hükmün açıklandığı günden saymak. Başlangıç gerekçeli kararın tebliğidir.
• Dilekçeyi son güne bırakmak. UYAP arızası, kayıt gecikmesi ya da tatil karışıklığı riskine açık kalınır.
• Temyiz dilekçesine neden yazmamak. Nedensiz dilekçe Yargıtayda ret sebebidir.
• İtiraz ile istinaf yolunu karıştırmak. Kabul edilebilir bir başvuruda yol yanılgısı hakkı ortadan kaldırmaz ve başvuru görevli mercie gönderilir. Doğru yolu baştan seçmek yine de süre tartışmasını önler.^[34]
• Tebligat parçasını ve zarfı saklamamak. Tebliğ tarihi tartışılırsa bu belgeler gerekir.

Suç duyurusu aşamasındaki başvurular ayrı bir süreçtir. Şikayet metni için suç duyurusu dilekçesi örneği, diğer metinler için dilekçe örnekleri sayfası kullanılabilir.

İstinaf ve Temyiz Süreleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.34/2. ↩
2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.273/1. ↩
3. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.291/1. ↩
4. 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun m.18 ve m.19 (CMK m.273/1 ve m.291/1). ↩
5. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.39/2. ↩
6. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.39/4 ve m.38/A-9. ↩
7. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.232/3. ↩
8. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.273/1, m.291/1, m.268/1, m.276/2, m.296/2, m.40 ve m.41/1. ↩
9. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/12 (7589 sayılı Kanun m.15 ile değişik). ↩
10. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.272/1. ↩
11. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.272/3. ↩
12. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.286/1. ↩
13. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.286/2-a ve g bentleri. ↩
14. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.286/3. ↩
15. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.288/1. ↩
16. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.273/1 ve m.291/1. ↩
17. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.261 ve m.262. ↩
18. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.273/4. ↩
19. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.294/1 ve m.298/1. ↩
20. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2025/1020, K.2025/4580, 11.06.2025 (dosyanın incelenmeksizin tevdii; oybirliği). ↩
21. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2025/5618, K.2026/4090, 18.05.2026 (dosyanın incelenmeksizin tevdii; oybirliği). ↩
22. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.263/1 ve m.263/4. ↩
23. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.40. ↩
24. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.41 ve m.42/1. ↩
25. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.274/1. ↩
26. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.42/3. ↩
27. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.275/1 ve m.293/1. ↩
28. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.276 ve m.296. ↩
29. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.68/5. ↩
30. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.67/2-d. ↩
31. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1. ↩
32. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.73/A. ↩
33. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253/1. ↩
34. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.264. ↩